اصلاح آیین‌نامه اجرایی لایحه استقلال کانون وکلا

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، معاونت حقوقی قوه قضائیه طی فراخوانی از حقوقدانان، وکلای دادگستری، اساتید و کارشناسان خواست در خصوص اصلاح آیین‌نامه اجرایی لایحه استقلال کانون وکلای دادگستری نظر و پیشنهاد‌های کارشناسی خود را ارائه کنند.
در متن فراخوان معاونت حقوقی قوه قضائیه آمده است:
"در سال ۱۳۳۳ لایحه مهم و تاریخی استقلال کانون وکلای دادگستری به تصویب رسید و برای نخستین بار در آن دوره تاریخی، استقلال نهاد وکالت تضمین شد و در سال ۱۳۳۴ آیین‌نامه اجرایی قانون مذکور به تصویب وزارت دادگستری رسید. اگرچه در برخی از مواد لایحه در سال‌های بعد اصلاحاتی صورت گرفته است، اما ساختار اصلی آن به قوت خود باقی است و از این رو می‌توان گفت ایران، از جمله کشور‌های پیشرو قاره آسیا در خصوص تضمین استقلال نهاد وکالت است.
با پیروزی انقلاب اسلامی که ثمره خون شهیدان گلگون کفن و جانفشانی ایثارگران بوده است، وکلای دادگستری و حقوقدانان از جمله گروه‌های سرآمد و پیشتاز در عرصه تحکیم و تثبیت قوانین اسلام و حاکمیت قانون اساسی بودند. در سال‌های بعد از پیروزی انقلاب اسلامی «قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری» در سال ۱۳۷۶ به تصویب رسید و با اجرایی شدن این قانون جامعه شریف و گرانمایه وکالت، بیش از پیش منور به ارزش‌های الهی و اسلامی شد، به نحوی که با افتخار می‌توان گفت در حال حاضر حدود ۳۰ درصد از اعضای این قشر فرهیخته از خانواده‌های معظم شهدا و ایثارگران می‌باشند که این امر باعث ارتقای جایگاه نهاد وکالت در پرتو ارزش‌های الهی میشود.
در سال‌های اخیر تلاش‌های زیادی جهت اصلاح قوانین وکالت شده است و طرح‌های مشترکی با همکاری قوه قضاییه و کانون‌های وکلا تهیه شده است، اما به سبب تطویل فرآیند قانونگذاری، تاکنون منجر به تصویب قانون نگردیده است.
در دوران مسئولیت آیت‌الله رئیسی در قوه قضاییه، «تحول» به عنوان محور اصلی و جهت‌گیری کلی، مبنای فعالیت قوه قضاییه قرار گرفته است و یکی از عرصه‌های تحول، حوزه وکالت است.
تقارن دوران تحول قوه قضاییه با آغاز گام دوم انقلاب اسلامی، رویکرد جدی قوه قضاییه نسبت به نظارت و اعمال قانون و ارتباط وثیق بدنه نهاد وکالت با دستگاه قضایی باعث شده است که موضوع وکالت در کنار شاغلین امر قضاء مورد اهتمام ویژه قوه قضاییه قرار گیرد؛ لذا در نخستین سال تصدی آقای رئیسی، مطالعه در حوزه مقررات وکالت در معاونت حقوقی قوه قضاییه آغاز شد و در این خصوص نظر ارزشمند تعدادی از وکلای دادگستری و حقوقدانان نیز جمع‌آوری گردید.
مجموعه مطالعات انجام شده حاکی از این واقعیت است که اصلاح آیین‌نامه مذکور به جهت تغییرات اساسی در نظام قانونگذاری جامعه، دگرگونی در نظام قضایی کشور، افزایش تعداد پرونده‌های وکلا و قضات مراجع قضایی، تصویب قوانین مؤخر بر آیین‌نامه اجرایی لایحه استقلال و ابطال موادی از این آیین‌نامه در دیوان عدالت اداری ضرورتی اجتناب ناپذیر است و از آنجا که طبق ماده ۲۶ لایحه قانونی استقلال، وزیر دادگستری مأمور اجرای قانون است و پس از پیروزی انقلاب اسلامی رئیس قوه قضاییه، دارای اختیارات وزیر دادگستری (اختیارات وزیر دادگستری قبل از پیروزی انقلاب اسلامی) است، اجرای لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری بر اساس آیین‌نامه مربوط به ۶۴ سال پیش، به نحو مطلوبی امکانپذیر نمی‌باشد.
با توجه به مجموع ملاحظات مذکور معاونت حقوقی قوه قضاییه «پیش‌نویس آیین‌نامه اجرایی لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری» را با همکاری و همفکری تعدادی از وکلای دادگستری و حقوقدانان تهیه کرده است. با عنایت به مباحث مطروحه در خصوص این پیش‌نویس، یک جلسه با حضور بعضی از نمایندگان کانون‌های وکلا در معاونت حقوقی و جلسه دیگری در تاریخ ۱۹/۱/۱۳۹۹ با حضور ریاست معظم قوه قضاییه برگزار شد و نمایندگان برخی از کانون‌های وکلا، مطالب و پیشنهاد‌های خود را مطرح کردند و مقرر شد بحث و تبادل نظر میان نمایندگان کانون‌ها و کارشناسان معاونت حقوقی قوه قضاییه ادامه یافته و در پرتو وفاق و همدلی و با رعایت اصولی، چون حراست از استقلال کانون وکلا، انطباق مواد آیین‌نامه با قانون و تطبیق آن با الزامات تحول در قوه قضاییه و گام دوم انقلاب اسلامی، دغدغه‌های موجود مرتفع گردد. قطعاً استمرار این جلسات باعث وصول به راه حل مناسب برای تمام مشکلات حوزه وکالت خواهد بود و معاونت حقوقی تداوم گفتگو را در سرلوحه برنامه‌های خود دارد.
معاونت حقوقی قوه قضاییه، با توجه به برگزاری جلسات مذکور و مذاکرات انجام شده، آخرین نسخه ویرایش این آیین‌نامه را جهت اظهار نظر و اخذ نظر کارشناسی کانون‌های وکلا به اتحادیه سراسری کانون‌های وکلا ارسال نمود.
این پیش‌نویس آیین‌نامه دارای ۱۹۸ ماده است و مبنای اصلی آن لایحه استقلال کانون وکلای دادگستری با در نظر گرفتن قوانین و مقررات دیگر است.
از جمله ویژگی‌های این آیین‌نامه می‌توان به محور‌های زیر اشاره کرد:
الف) صیانت از استقلال کانون وکلا در حوزه‌های مختلف از جمله آزمون وکالت، کارآموزی، نظام رسیدگی به تخلفات، اداره کانون، انتخابات، تشویق، ارتقاء و نقل و انتقالات.
ب) رعایت اهتمام لازم در مطابقت آیین‌نامه با مقررات موجود و توجه به قوانین مؤخر بر تصویب آیین‌نامه، از جمله قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری مصوب ۱۳۷۶.
پ) توجه به آیین‌نامه مصوب سال ۱۳۳۴ و حفظ مواد مهم و کاربردی آن.
ت) به روزرسانی نظام نظارت بر تخلفات.
ث) نهادسازی در حوزه همفکری و همکاری بین نهاد وکالت و دستگاه قضایی.
به تمامی وکلای شریف دادگستری و مدیران کانون‌های وکلا در سراسر کشور اطمینان می‌دهد که قوه قضاییه، استقلال نهاد وکالت و کانون وکلا را ضامن استقلال دستگاه قضایی و از ارکان اساسی دادرسی عادلانه می‌داند و هیچ اراده‌ای در قوه قضاییه مبنی بر مخدوش کردن استقلال کانون وکلا و نهاد وکالت وجود ندارد، در عین حال قوه قضاییه بر استفاده از ظرفیت‌های قانونی جهت اعمال نظارت بدون مداخله در امور صنفی و داخلی کانون‌های وکلا تأکید دارد. این پیش‌نویس آیین‌نامه با همین رویکرد تدوین شده است.
ضمن سپاس بیکران از حقوقدانان و وکلای شریف، مؤمن و متعهد دادگستری که نقش عمده و اساسی در تدوین موازین پیش نویس داشته‌اند، از عموم حقوقدانان، وکلای شریف دادگستری، قضات، اساتید و دانشجویان دعوت می‌شود نظر و پیشنهاد‌های ارزنده و کارشناسی خود را در خصوص مواد این پیشنویس ظرف مدت یک ماه (تا تاریخ ۲۴/۰۲/۱۳۹۹) ارائه کنند تا به غنای آن افزوده و از معایب آن کاسته شود.